Žriggja gljśfra stķflan ķ Kķna ógnar fiskimišum ķ Austur Kķnahafi

Eftirfarandi grein birtist ķ Morgunblašinu ķ mars 2006

 

Žriggja gljśfra stķflan ķ Kķna ógnar fiskimišum ķ Austur Kķnahafi

 

Vatnsaflsvirkjunum fylgja nęr alltaf mišlunarlón. Viš gerš žeirra fer land į kaf undir vatn og žar meš landsvęši sem ekki verša bętt. Lónin hafa mikil sżnileg įhrif į landslag og nįttśrufar. Ešlilega eru žessi mannvirki žvķ mjög umdeild og vekja andśš. Minna er aftur į móti fjallaš um įhrif stķflanna og vatnsmišlunarinnar į nįttśru og lķfrķki nešan stķflanna. Fįir hafa lżst įhyggjum yfir įhrifum žessara virkjana į lķfrķki sjįvarins fyrir ósum fljótanna.

 

Įhrif Žriggja Gljśfra stķflunnar

Ķ New Scientist frį 25. febrśar sl. er grein eftir Jessicu Marshall um įhrif Žriggja gljśfra stķflunnar ķ Gulafljótinu ķ Kķna į fiskveišar ķ Austur Kķnahafi. Žaš sem žar kemur fram ętti aš vekja Ķslendinga til umhugsunar um įhrif vatnsaflsvirkjananna į lķfrķki hafsins umhverfis landiš.

Žriggja gljśfra stķflan er ekki fullbśin, en hśn veršur sś stęrsta ķ heimi og er um 2000 km frį ósum Gulafljóts. Byrjaš var aš safna vatni ķ uppistöšulón hennar įriš 2003.

Vķsindamenn undir stjórn Gwo-Ching Gong ķ haffręšihįskóla rķkisins ķ Keelung į Taiwan hafa vaktaš vistkerfiš ķ Austur Kķnahafi frį įrinu 1998. Žeir komust aš žvķ aš innan tveggja mįnaša frį žvķ aš byrjaš var aš safna vatni ķ uppistöšulóniš minnkaši žörungasvifiš verulega.

 

Framburšur nęringarefna er undirstašan

Viš gerš sķflunnar minnkaši framburšur įrinnar sérstaklega framburšur nęringarefna. Žau falla śt ķ lóninu og verša žar aš litlu gagni, en falla til botns. Munar žar mest um efni eins og kķsil, sem er mikilvęgur fyrir stošgrind kķsilžörunganna, sem eru mikilvęgustu svifžörungarnir. Til višbótar minnkaši og jafnašist streymi ferskvatns śt ķ hafiš. Munar žar mest um aš sumarflóšin voru tekin af. Hvort tveggja er mikilvęgt til aš nęra žörungasvifiš og mynda žannig undirstöšu fęšupżramķdans, žar sem fiskarnir eru ķ efstu žrepunum. Verulegar breytingar uršu einnig į tegundasamsetningu žörungasvifsins, hlutdeild kķsližörunganna minnkaši, en žeir eru merki um heilbrigt lķfkerfi. Ķ žeirra staš komu svipužörungar. Svipužörungarnir žurfa ekki eins mikinn kķsil. Žeir geta eytt sśrefni śr hafinu og gefiš frį sér eiturefni sem eru hęttuleg dżrum, žar meš töldum fiskum.

Vķsindamennirnir fundu aš frį įgśst 2003 hefur svęšiš viš ósa Gulafljóts meš hįrri framleišni svifžörunga minnkaš um 86% eša śr 114.000 km2 nišur ķ 16.000 km2. Žetta hefur nś žegar valdiš alvarlegum aflabresti į hafsvęšinu.

 

Įhrif vatnsaflsvirkjana į Ķslandi

Į Ķslandi eru vorflóš įnna vel žekkt.  Fyrir ofan ósa žeirra eru misstór flęšiengi, sem njóta góšs af įburšarįhrifum ķ framburši įnna. Flęšiengin hafa gefiš mikla uppskeru, sem bęndur hafa nżtt um aldir bęši til heyskapar og beitar. Žau eru enn vķša mikilvęg fyrir landbśnaš.

Meginhluti framburšar įnna berst til sjįvar og er sżnilegur į brśnleitum lit. Įhrif hans į framleišni hafsins eru ekki eins augljós. Žessi įhrif hafa lķtiš veriš rannsökuš og ekki tekin meš ķ umhverfismati virkjanna. Žvķ er full įstęša til aš hvetja til ķtarlegra rannsókna į įhrifum vatnsaflsvirkjana į fiskgengd viš landiš, svo žau verši talin meš ķ įkvöršunartöku um byggingu žeirra.

 


mbl.is Fiskum fękkar ķ Yangzte
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Valgeir. Žessu žarf aš halda til haga en vakti enga umręšu žegar žaš birtist.Svona rannsóknir eru ekki vel séšar į Ķslandi. Žaš yrši tališ vera įrįs į hagsmuni žjóšarinnar aš krefjast žeirra.

Įrni Gunnarsson, 3.10.2009 kl. 10:02

2 Smįmynd: Magnśs Jónsson

Valgeir: góš grein hjį žér, las grein eftir einhvern um svipaš efni ķ sambandi viš Kįrahnjśka, nęringarefnin nį ekki til sjįfar vegna śtfellingar ķ uppistöšulónum, stórauka ętti rannsóknir į žessu, žvķ fiskgengd hefur óneitanlega minkaš meš fleiri stórvirkjunum, hvort sem beint samhengi er žar į milli ešur ei.

Magnśs Jónsson, 9.10.2009 kl. 10:21

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband